Thursday, Jan 19th

Last update06:53:34 AM GMT

You are here:

Халқаро хаёт

“БОФАНДА” электрон тижорат орқали ҳамкорлик қилиш арафасида

Самарқанд шаҳридаги “Бофанда” масъулияти чекланган жамияти хорижда ҳам ўз харидорига эга бўлишга интилаётган корхоналардан бири. Трикотаж кийим-кечаклар ишлаб чиқарувчи мазкур корхонадаги замонавий технологияларни асосан касб-ҳунар коллежини тугатган йигит-қизлар бошқаради.

– Бир неча йилдирки, Жанубий Корея, Болгария, Россия, Қозоғис­тон каби давлатларда бўлаётган халқаро кўргазмаларда доимий иштирок этаяпмиз, – дейди корхона директори Азиз Аҳроров. – Яқинда Москвада бўлган “Текстиль лег пром – 2016” енгил саноат маҳсулотлари ва ускуналари халқаро ярмаркасида корхонамизда ишлаб чиқарилган ёз ва қиш мавсумида кийиладиган трикотаж маҳсулотларимиз билан қатнашдик. Энг муҳими, ушбу нуфузли кўргазмада юртимиздан таклиф қилинган бошқа  пешқадам корхоналар вакиллари билан биргаликда Ўзбекистоннинг ишлаб чиқаришдаги имкониятларини намоён этдик.

Мазкур кўргазма доирасида ўзбекистонлик тадбиркорлар имзолаган экспорт шартномаларининг қиймати қарийб 280 миллион АҚШ долларини ташкил этгани қувонарлидир. Шундан бизнинг корхонамиз 3 миллион АҚШ доллари қийматидаги келишувга эришди. Айни пайт­да жорий йилнинг 12-13 октябрь кунлари пойтахтимизда ўтказиладиган халқаро  ярмаркада иштирок этиш учун пухта тайёргарлик кўраяпмиз.

Бундай кўргазмаларнинг доимий қатнашчиси бўлиш тадбиркор учун нафақат тажриба алмашиш, хорижий харидорлар сони ошишига, балки янги иш ўринлари кўпайишига ҳам асос бўлмоқда.

“Бофанда”да яқинда электрон тижорат тури ҳам йўлга қўйилгани яна бир янгилик бўлди.

– Хориж мамлакатларида электрон тижорат жорий этилган бўлиб, одамлар кундалик, зарур харидларини ўтирган жойларида амалга оширади, – дейди лойиҳа координатори Фарангиз Раззоқова. – Биз ҳам бундай қулайликни ташкил этишга эришдик – яъни,
www.bofanda.uz электрон сайтини ишга тушириб, электрон тижоратни амалга ошираяпмиз. Эндиликда нафақат ўз маҳсулотимизни, балки вилоятда фаолият юритаётган тадбиркорлик субъектлари маҳсулотларини ҳам электрон сайтимиз орқали сотишда ёрдам бераяпмиз. Қувонарлиси, ўзимизда ишлаб чиқарилаётган маҳсулот ва миллий либосларимизнинг талабгори кўпайиб бораётир.

Харидордан электрон тарзда олинган буюртмалар тезкорлик билан етказиб берилмоқда. Яхши сифат, миллий маҳсулот ва арзон нарх – муҳим тамойилимизга айланган. Режамиз МДҲ давлатларидаги харидорларга ҳам электрон тижорат орқали маҳсулотлар етказиб беришдир.

 

Муҳаббат РАВШАНОВА,

“ХХI asr” мухбири

ТИРБАНДЛИКНИНГ ЧОРАСИ ТОПИЛДИ (МИ?)!

Ёз. Жазирама. Ана шу паллада автомобилда кетаяпсиз. Йўлда эса машиналар турнақатор тизилган. “Уфф... яна тирбандликми?” дейсиз беихтиёр. Ушбу ҳолат асаб толаларингизни таранглаштирса-да, барибир чидашга мажбурсиз. Зотан, катта шаҳарнинг ташвиши ҳам катта бўлганидек, узоғимизни яқин, мушкулимизни осон қилишга мўлжалланган транспорт воситаларининг бу каби ноқулай томонлари ҳам бор.

Бугун бу нозик масалани ечишда дунё ҳамжамияти йўл инфратузилмасини янада ривожлантириш, кўприк ва ихтисослашган йўллар қуришга алоҳида эътибор қаратмоқда. Шундай бўлишига қарамасдан тирбандлик камаймаяпти. Аксарият мамлакатлар эса аллақачон фан-техника оламида кўплаб инновацион лойиҳаларга қўл уриб, уларни ҳаётга тадбиқ этишга интилишмоқда. Мақсад битта. Қандай бўлмасин, тирбандликни камайтириш ва транспорт қатновини кўнгилдагидек йўлга қўйишдир. Излаган имкон топади, деганларидек, самара ҳам кутилганидек. Ажаб эмас, яқин келажакда бундай кашфиётлар ҳайдовчиларни тирбандлик исканжасидан қутқарса...

Фикримизни мисоллар ёрдамида тўлдирамиз. Кўпчиликка яхши маълумки, Таиланд маркази Бангкок дунёда автомобиль қатнови энг тирбанд шаҳарлар сирасига киради. Шу боис бу ерда велосипедларни жамоат транспортига айлантиришга жиддий эътибор қаратилаяпти. Мамлакат ҳукумати томонидан ишлаб чиқилган лойиҳага биноан велосипедларни ижарага бериш, метро, автобус ва шаҳар электропоезд бекатлари атрофида кўплаб велосипед тўхташ жойларини барпо этиш мўлжалланмоқда. Бу эса велотранспортдан фойдаланувчи йўловчилар учун кўплаб қулайликлар яратади. Энг муҳими, ҳавога чиқарилаётган зарарли газлар миқдори камаяди. Қизиғи, ижарага берилаётган велосипедларнинг биринчи ўн беш дақиқаси бепул, қолган вақтда эса соатига қараб пул тўланади.

АҚШда эса светофорларга ҳам, тирбандликка ҳам бўйсунмайдиган транспорт воситасини яратиш устида тинимсиз изланиш олиб борилди ва кўзланган мақсадга қисман эришилди. Хусусан, айни пайтда Aerofex компанияси томонидан учар мотоцикллар синовдан ўтказилмоқда. Маълумотларга қараганда, улар 2017 йилдан бошлаб тижорат учун ишлаб чиқарилади. Ҳавода ҳаракатланадиган ушбу транспорт асосини иккита каналли (туннелли) вентилятор ташкил этиб, улар кўтариш кучини юзага келтиради. Ишлаб чиқувчиларнинг айтишича, уни бошқариш оддий мотоциклдан қийин эмас. У ердан салкам 4 метр баландликда соатига 72 км тезликда парвоз қилади ва 140 кг юкни кўтаришга ҳамда белгиланган меъёрдаги ёқилғи билан ҳавода 1 соатдан зиёдроқ уча олади.

Ўтган йили NASA космик агентлиги ҳам бу борада янгиликка қўл уриб, келажак автомобили прототипини тақдим этган эди. Бу қурилма ҳамиша тирбанд шаҳар кўчаларига мўлжалланган электромобилдир. Янги транспорт воситасининг ўзига хослиги шундаки, у манёврлар қилишга мўлжалланган. Уни ҳатто ёнбош билан ҳам парковка қилиш мумкин. Modular Robotic Vehicle номли ушбу электромобилни масофадан туриб ҳам бошқарса бўлади.

Ёки дунёнинг автомобиль тирбандлиги кўп кузатиладиган шаҳарлар статистикасига мурожаат қилайлик. Бу борада ким етакчилик мавқеини сақлаб қолмоқда? INRIX компаниясининг Европа мамлакатлари миқёсида олиб борган ўрганишларига қараганда, ҳайдовчилар учун энг муаммоли шаҳар Лондон дея эътироф этилган. Айтиш жоиз: йўлларнинг тирбандлик даражаси муайян масофани эркин ўтишга кетадиган вақтни бу йўналишни тиғиз соатларда ўтишга кетадиган вақт билан таққослаш орқали ҳисобланади. Ўтган йили лондонлик ҳайдовчилар ўртача 101 соат тирбандликда турганлар, бу 2014 йилдаги кўрсаткичдан 5,2 соатга кўпроқни ташкил қилган. Германиянинг Штутгарт шаҳридаги ҳайдовчиларнинг эса тирбандлик туфайли 73 соат вақтлари беҳуда кетган. Эътиборлиси, бу кўрсаткич 2014 йилдагидан 8,5 соатга кўпдир. Бельгиянинг Антверпен шаҳри ҳақида ҳам шундай фикрларни айтиш мумкин.

Компания таққослаш учун АҚШдаги йўлларнинг тирбандлиги даражасини ҳам келтирди. Бу борада Лос-Анжелес етакчи бўлди. Вашингтон иккинчи, Сан-Франциско эса учинчи поғонани банд этди.

Хўш, океан орти мамлакатлари хусусан шу муаммо қаршисида бир неча йиллардан бери ип эша олмаётган Бразилияда аҳвол қандай? Ҳукумат мазкур вазиятга ёндашишда қай йўлдан бормоқда? Маълумотларга қараганда, мамлакатдаги Uber такси сервиси йўловчиларни вертолётларда ташиш лойиҳасини йўлга қўймоқда. Мижозларга мобил қурилмаларидаги Uber иловаси орқали вертолёт буюртма қилиш хизмати таклиф қилинади. Бироқ бундай такси хизмати мижозни Сан-Паулу штатидаги вертолёт қўнишга рухсат берилган тўққизта нуқтагагина етказиб қўйиши ва у ердан олиб кетиши мумкин. Мазкур хизмат мижозлар учун ҳар куни эрталаб соат еттидан то кечки саккизгача хизмат кўрсатади. Компаниянинг маълум қилишича, вертолёт-такси хизматининг баҳоси ер устида ҳаракатланадиган таксилардан тахминан тўрт баробар қиммат, лекин шундай бўлса-да, вертолёт йўловчиларни ўз манзилларига тўрт баробар тезроқ етказади.

Шаҳар маъмуриятининг бундай қарорга келишининг боиси Сан-Паулудаги автомобиль тирбандлиги баъзан рекорд даражага яъни 300 км. гача чўзилаётгани сабаб бўлаётир. Айниқса байрам кунлари бу ҳолат кўп кузатилмоқда. Шаҳар маъмурияти кўчаларни транспортдан сал бўшатиш учун барча чора-тадбирларни амалга оширмоқда. Хусусан, кундуз кунлари махсус жадвалга асосан юк машиналарининг ҳаракатини чеклашгача ҳам борилмоқда.

Жаҳоннинг ривожланган шаҳарлари қаторида ўз ўрни ва мавқеига эга бўлган пойтахтимиз Тошкент ва юртимизнинг бошқа шаҳарларида ҳам транспорт қатновини самарали йўлга қўйиш, тирбандликларни олдини олишга қаратилган кўплаб ишлар амалга оширилмоқда. Хусусан, замонавий йўл ва кўприклар бунёд этилаётгани аҳолига кенг қулайлик яратмоқда. Мисол учун, Тошкентнинг Хадра майдонида 2013 йили улкан қурилиш-таъмирлаш ишлари амалга оширилган эди. Аҳоли ва транспорт воситаларининг ҳаракатланиши учун қулай имконият яратиш мақсадида Фурқат кўчасини Зарқайнар ва Себзор кўчалари билан боғлайдиган ер ости автомобиль йўли реконструкция қилинганди. Бунинг узвий давоми сифатида Себзор кўчаси бўйлаб Абдулла Қодирий кўчаси устидан ўтадиган янги кўприк қурилди.

Илгари бу чорраҳада иккита катта кўча кесишар, оқибатда тирбандлик юзага келиб, ҳайдовчи ва йўловчиларнинг ортиқча вақт йўқотишига, ёқилғи сарфи ошиб, атроф-муҳит ифлосланишига сабаб бўларди.

Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан бу ерда эни 26, узунлиги қарийб 500 метр бўлган замонавий кўприк бунёд этилди. Абдулла Қодирий кўчасининг ҳар бир йўналиши тўрт полосали қилиб кенгайтирилди. Шу пайтгача Себзор кўчасининг ўтказувчанлик имконияти соатига 3200 автомобилни ташкил этган бўлса, 6 қаторли кўприк қурилиши самарасида бу кўрсаткич 9800 тага етди. Абдулла Қодирий кўчасида ҳам энди автомобиллар қатнови 2400 тадан 5600 тага ортди. Бу нафақат ушбу чорраҳадаги тирбандликни бартараф этади, балки Нурафшон, Абай, Олмазор, Зулфияхоним, Қорасарой, Сағбон, Зарқайнар, Навоий, Сақичмон кўчаларидаги қатновга ҳам ижобий таъсир қилади. Эътиборлиси, шундай катта чорраҳада биронта ҳам светофор йўқ. Йўловчилар ҳам, автомобиллар ҳам бу ерда тўхтовсиз ва хавфсиз ҳаракатлана олади.

Кўриниб турганидек, автоуловлар билан боғлиқ мазкур муаммо ўз-ўзидан ҳал бўлиб қолмайди. Бунинг учун йўл инфратузилмасини яхшилаш устида доимий тарзда иш олиб бориш зарур.

Акбар МУЗАФФАРОВ

ЕРГА...ДОРИ ЭМАС, МЕҲР БЕРИНГ

ёхуд кимёвий “боқимандалик”нинг зарари хусусида

Аҳоли кўпайгани сари қишлоқ хўжалиги маҳсулотларига бўлган талаб ҳам ортиб бормоқда. Шу боис бугун жаҳон ҳамжамияти тупроқ унумдорлигини асраб қолиш устида бош қотиряпти. Лекин озиқ-овқат хавфсизлиги масаласи глобал аҳамият касб эта бошлагандан бери қишлоқ хўжалигига ихтисослашган ерлардан янада кўпроқ ҳосил олиш мақсадида кимёвий моддалар фаол

БИР ТОМЧИ СУВ

Дунёнинг турли минтақаларида чучук сув масаласида тақчиллик сезилаётгани бугун ҳеч биримизга сир  эмас.  Қайд этиш жоиз: гарчи ер юзининг 71 фоизи сув билан қопланган бўлса-да, унинг асосий қисми шўр денгиз сувлари ҳисобланади. Атиги 3 фоизигина чучук сув захирасидир. Демакки, бу бебаҳо неъматдан расамади билан фойдаланиш ҳаёт-мамот масаласига айланмоғи керак. Зеро, ота-боболаримиз уммон олдида турсанг ҳам ҳар томчи сувнинг қадрига ет, деб бежиз таъкидлашмаган.

Кичик компаниялар — кадрлар устахонаси

Маълумки, тарихда ҳам, бугунги кунда ҳам тадбиркор ва ишбилармонлар ҳар қандай давлатнинг таянчи ва суянчи, жамиятнинг устуни бўлиб келган ва шундай бўлиб қолмоқда. Ўтган асрнинг 90-йилларида оёққа тура бошлаган кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик тузилмалари бугун ўзининг бардошлилиги билан дунёда йирик монополиялар ҳукмронлиги тўғрисидаги қарашларни чиппакка чиқараётир. Айни пайтда мазкур соҳа ривожи ишсизликни камайтириш, иқтисодиётни мустаҳкамлаш, аҳоли фаровонлигини таъминлаш борасида пешқадамдир.

ШҲТ: тинчлик, барқарорлик ва тараққиёт йўлидаги ҳамкорлик

Бугунги кунда Ўзбекистон Шанхай ҳамкорлик ташкилотига раислик қилмоқда. Мамлакатимизда ШҲТга аъзо давлатлар раҳбарлари кенгашининг мажлиси ҳамда ушбу нуфузли анжуман доирасидаги бошқа тадбирларни юқори савияда ўтказиш учун қизғин ҳозирлик кўрилмоқда.

Хайр, елим идишлар

Жаҳон ОАВ хабарларига қараганда, Сан-Франциско дўконларида 2020 йилга бориб елим идишларда ичимликлар сотилмайди. Сан-Франциско бундай қарорни қабул қилган АҚШдаги илк шаҳарга айланди.

Мутахассисларнинг фикрича, бундай идишлар билан атроф-муҳитнинг ифлосланиши  асримизнинг энг долзарб экологик муаммоларидан бирига айланиб бормоқда. Хлорланган елим идиш тупроққа зарарли кимёвий моддаларни чиқаради. Бу эса сув манбаларини заҳарлайди. Натижада нафақат одамлар, балки, денгиз ҳайвонларининг ҳаётига ҳам катта хавф туғилади.

Таъкидлаш жоизки, бир йил аввал мазкур штатда полиэтилен халталардан ҳамда таомлар учун махсус идишлардан фойдаланиш ҳам тақиқланган эди. Айни пайтда улар савдо расталаридан чиқарилмоқда.

 

Акбар МУЗАФФАРОВ тайёрлади.

Катарактани даволашнинг зарарсиз усули

АҚШнинг Калифорния ва Хитойнинг Сунь Ятсен университети олимлари тиббиёт тарихида илк бор инсон кўзидаги шикастланган гавҳарнинг ўрнига бемор танасидаги ҳужайралардан янги гавҳарни ўстириш амалиётини ўтказдилар. Яъни, бунда кўздаги шикастланган гавҳар олиб ташланиб, унинг ортидаги мембрана қолдирилади. Гавҳар ёнидаги ўзини-ўзи тиклаш қобилиятига эга ҳужайралар мембранага сурилади. Улар эса шаффоф линзага айланади.

Ушбу янгилик туфайли тиббиёт ходимлари туғма катаракта (кўз гавҳарининг хира тортиши)  билан дунёга келган 12 нафар гўдакнинг кўриш қобилиятини қайта тиклашга эришдилар. Бошқача айтганда, эндиликда мазкур хасталик бемор танасидаги ҳужайлардан яратилган «жонли линзалар» ёрдамида даволаниши мумкин. Олимларнинг айтишича, бундай линзалар кўриш қобилиятини уч ойда қайта тиклайди.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг маълумотларига кўра, дунёда қарийб 18 миллион киши катаракта оқибатида кўриш қобилиятидан маҳрум бўлган.

Агротуризм: Арзон ва фойдали саёҳат

Мутахассисларнинг таъкидлашича, мамлакатнинг туристик салоҳиятини рўёбга чиқаришда ички туризмни ривожлантириш муҳим омиллардан саналади. Зеро, ҳар қандай янги «туристик маҳсулот»га, аввало, маҳаллий сайёҳларда қизиқиш уйғотиб, сўнгра уни  хорижликлар эътиборига ҳавола этиш анча самарали эканлиги жаҳон тажрибасида ўз исботини топган. Масалан, Испанияда аҳолининг 90 фоизи айнан мамлакат ичида саёҳат қилади.

Озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш — глобал масала

ёхуд дунёда озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажмининг ўсиши аҳоли сони ва эҳтиёжларининг ўсишидан нега ортда қолаётгани хусусида

Ушбу муаммо билан шуғулланувчи номдор тадқиқотчилар тобора кўпайиб бораётган аҳолини озиқ-овқат билан таъминлаш учун экинзорларни кўпайтиришнинг ўзи кифоя қилмаслигини таъкидлашмоқда. Уларнинг фикрича, озиқ-овқат хавфсизлигига эришишнинг энг самарали йўли мавжуд ерлардан оқилона фойдаланиш, янги навлар яратиш, фермерларга янада кўпроқ имтиёзлар беришдир. Қолаверса, замон талабларига мос равишда фермерларнинг бозорга тезроқ кириб боришлари учун шароит яратиб, ҳосилдан зарар кўришнинг олдини олиш, билим ва тажрибаларини бойитиш керак. Кўплаб мамлакатларда ушбу ақидага амал қилиниб, ижобий натижаларга эришилаётгани фикримиз далили бўлиши мумкин.

Мисол учун, Буюк Британиянинг Thompson ва Morgan компанияси ўтган йили кўпчилик фермерлар орзу қилган ана шундай янгиликка қўл урди: бир тупда ҳам помидор, ҳам картошка етиштирилди. Мазкур ўсимлик шартли равишда TomTato деб номланди. Яъни, tomato — помидор ва potato эса картошка деган маънони беради. Мутахассислар помидорнинг таъми бошқа навларга қараганда ширинроқ, картошкалар эса деярли фарқ қилмаслигини айтишяпти. Кези келганда, бир жиҳатни алоҳида таъкидлаш керак: олимлар бу турдаги ўсимликни етиштириш учун салкам 15 йил вақт сарфлашди. Эътиборлиси, TomTatoни  иссиқхонада ҳам, очиқ ҳавода ҳам бемалол етиштириш мумкин.

Биз мазкур ихтирони янада кенгроқ ва тушунарлироқ изоҳлаш учун Ўзбекистон Фанлар академиясига қарашли Геномика ва биоинформатика маркази кичик илмий ходими Мирзакамол Аюбовга мурожаат қилдик.

— Мен буни ихтиро демаган бўлардим,— дейди М. Аюбов. — У оддий пайванд, холос. Ҳақиқий селекция иши бундан мустасно. Узоққа бормайлик. Мисол учун, пахтанинг турлари кўплигига қарамасдан, етиштирилаётган ғўза навлари генетик хилма-хиллигининг чекланганлиги дунё пахтачилигининг глобал муаммоларидан бири бўлиб қолмоқда. Жаҳон селекционерлари бир неча ўн йиллардан буён ўрта толали ғўза навини яратиш устида иш олиб бораётган бўлсалар-да, амалий натижага эришмаган эдилар. Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг Геномика ва биоинформатика маркази олимлари бунинг уддасидан чиқишди. Дунё илм-фанида биринчи бўлиб ғўзанинг муҳим аҳамиятга эга белгилари, хусусан, тола сифати, гуллаши, тезпишарлиги ва ҳосилдорлиги, турли биотик ва абиотик омилларга чидамлилигини таъминлайдиган генлар тавсифлаб берилди.

Ғўзанинг айрим ҳужайраларидан тўла қимматга эга ўсимликлар яратилди ва илк бор мамлакатимизнинг интеллектуал мулки, деб эътироф этилган ғўзанинг «ген-нокаут» технологияси ишлаб чиқилиб, амалиётга татбиқ этилди. Ушбу янги технология анъанавий пахта селекциясининг асосий вазифаларини ҳал этиш имконини берганини алоҳида таъкидлаш жоиз. Чунончи, пахтачилик тарихида илк маротаба ўрта толали навдан қисқа муддат ичида агрономик муҳим белгиларининг асосий кўрсаткичлари яхшиланган «Порлоқ» навлари яратилди. Бу навлар узунлиги 38-42 миллиметр бўлган 1-2 типдаги юқори сифатли толага эга. Шу асосда мамлакатимизда ушбу янги тола нархига ўзгартириш киритилди. У оддий навли толага қараганда 12 фоиз қиммат сотилади. Яна бир аҳамиятли жиҳати шундаки, ушбу навдан синтетик тола қўшмасдан туриб, юқори сифатли тўқимачилик маҳсулоти, яъни кўйлакбоп мато ишлаб чиқариш мумкин.

Энди бевосита бир тупда ҳам картошка, ҳам помидор етиштириш, яъни пайванд мавзусига қайтсак. Итузумдошлар оиласига мансуб бўлган ҳар иккала ўсимликдан тўғноғичнинг бошидек келадиган тўқима бўлаклари кесиб олинади. Кейин махсус гелда алоҳида-алоҳида ўстирилади. Улар икки баравар катталашганда, поялари бир хил бурчак остида кесилади ва шундан сўнгина пайдванд қилинади. Тахминан бир ҳафтада, табиий формалар қўшилиб бўлгунча, картошканинг илдиз ҳосил қилувчи пастки учи, помидорнинг мева тугадиган юқори учи биргаликда қирқиб олинади. Буюк Британиянинг боғдорчилик компанияси янги ўсимликни бозорга олиб кирди. Бу 500 тагача ҳосил тўплай оладиган ширин, олча ўлчамидаги помидор ва саломатлик учун муҳим ўсимлик бўлган оқ картошкадир. Энг асосийси, ушбу ўсимликлар генетик ўзгартирилмаган. Шу маънода уни оламшумул янгилик дейиш мумкин. Мавжуд майдонлардан мўлроқ ҳосил олишнинг янги йўлларини тадқиқ қилиш замон талабига айланган бир пайтда бундай янгиликлар инсониятга жуда катта наф келтиради.

Ҳақиқатан ҳам аграр соҳани тубдан ислоҳ қилиш, уни янги, муҳими, зарарсиз технологиялар билан таъминлаш бугунги кунда энг долзарб вазифага айланди. Шу маънода, мамлакатимизда қишлоқ хўжалигига алоҳида эътибор қаратилаётгани бежиз эмас. Соҳада амалга оширилаётган таркибий ўзгаришлар туфайли мураккаб об-ҳаво шароитига қарамасдан, ўтган йили 7 миллион 500 минг тоннадан зиёд ғалла, 3 миллион 350 минг тоннадан ортиқ пахта етиштирилди. Соҳада ишлаб чиқаришни жадаллаштириш, селекция ишларини яхшилаш, ғўза ва бошоқли дон экинларининг районлаштирилган навларини яратиш замонавий агротехнологияларни ўзлаштиришнинг амалий натижасидир.

Қишлоқ хўжалигининг мева-сабзавотчилик, боғдорчилик, узумчилик ва чорвачилик каби тармоқлари ҳам жадал суръатларда ривожланмоқда. Ўтган йили 12 миллион 592 минг тонна сабзавот ва картошка, 1 миллион 850 минг тонна полиз маҳсулотлари, 1 миллион 556 минг тонна узум, 2 миллион 731 минг тонна мева етиштирилгани бунинг яққол исботидир. Кейинги йилларда етиштирилган маҳсулотларни чуқур қайта ишлаш, сақлаш инфратузилмасини ривожлантиришга ҳам алоҳида эътибор қаратилмоқда. 2015 йили тармоқда 230 та қайта ишлаш корхонаси, 77 минг 800 тонна сиғимга эга бўлган 114 та янги совутиш камераси ташкил этилди ва модернизация қилинди.

Тадбиркор ва фермерлар манфаатларини ҳимоя қилишни ўзининг устувор вазифаларидан бири сифатида белгилаган O`zLiDeP ҳам бу борада кенг кўламли ишларни амалга оширишни мақсад қилган. Ҳудудларда кўп тармоқли фермер хўжаликларини ривожлантиришга кўмаклашиш, янги интенсив ва маҳаллий боғ ҳамда токзорлар барпо этиш, паррандачилик, балиқчилик ва асаларичилик, қуёнчиликни самарали ташкил этиш, иссиқхона ва музлатгичлар қуришга ишбилармон юртдошларимизни кенг жалб этиш, уларга ҳар томонлама кўмак беришга биринчи даражали аҳамият бериляпти. Маълумотларга кўра, жорий йилда озиқ-овқат саноати маҳсулотларини ишлаб чиқаришга ихтисослашган замонавий корхоналарни ташкил этиш ва мавжудларини модернизациялаш бўйича 1488 та инвестиция лойиҳаси амалга оширилиши белгиланган. Ушбу вазифани ўз вақтида амалга оширилиши юртимизнинг иқтисодий-ижтимоий ҳаётида нечоғли ўрин тутишини кенг тарғиб этиш, улар ижроси юзасидан жойларда партиявий ва депутатлик назоратини самарали ташкил этишга ҳаракат қилинмоқда. Зеро, давлат аҳамиятига молик ҳар қандай ҳужжат, хоҳ у қонун лойиҳаси, хоҳ давлат дастури  бўлсин фақатгина ижроси билан кучлидир.

Мухтасар айтганда, озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш учун экин майдонларини кўпайтиришнинг ўзи кифоя қилмайди. Шундай экан, ақл ва тадбир билан иш юритиб, мавжуд имкониятлардан унумли фойдаланиш энг тўғри йўл экани айни ҳақиқатдир. Буни Ўзбекистонда амалга оширилаётган изчил ислоҳотлар муваффақияти ҳам исботлаб турибди.

 

Дилором ТОЖИЕВА,

Тошкент Банк коллежи ўқитувчиси

Саҳифа 1 - 17

Joomla